TRMBM Terimleri ve Sözlüğü

Aşağıdaki sözlükçe MBM konferanslarında kullanılmaktadır:

Çekimser Kalmak: Tartışma süresi sona erdiğinde delegeler kararı veya değişikliği oylarlar. Çekimser kalmak isteyen delegeler, bir kararı veya maddeyi desteklemeyen ama o maddeye de karşı olmayan delegelerdir.

Değişiklik Önergesi: Değişiklik önergesi (ilave, çıkarma veya düzeltme), bir maddede veya kararda yapılan bir değişikliktir. Değişiklikler tartışma sırasında delegeler tarafından sunulur kapalı tartışma sırasında görüşülür ve ardından oylanır.

Bağlayıcı: Bir kararın bağlayıcı olması o kararın üye devletleri harekete geçmeye zorlama gücü olduğu anlamına gelir. Bağlayıcı kararlar sadece Güvenlik Konseyi?nde yazılır.

Grup Toplantısı: Bir grup toplantısı sırasında delegeler bir konuyu kendi aralarında gayri resmi şekilde tartışabilirler ve önlerindeki sorunla ilgili fikirleri hakkında lobi yapabilirler ve sorunu daha iyi hale getirmek için bazı yaratıcı fikirler bulmaya çalışabilirler.

Başkan: Başkan spesifik bir komiteden sorumlu olan kişilerden biridir. Başkan veya Başkan Vekili/Yardımcısı olabilir. Komitelerin işlemesinden ve tartışmanin akışından sorumludur.

Başkanlık Divanı: Başkanlık Divanı, başkanlık ekibinde yer alan bir grup insandır. Başkan ve yardımcılarından oluşur.

Tartışma: Tartışma sırasında delegeler bir sorun hakkında fikir alışverişi yaparlar ve kararlar alarak o sorunu çözmeye çalışırlar.

Delege: Delege, belli bir komitede bir ulusu veya örgütü temsil eden bir kişidir.

Delegasyon: Aynı ülkeyi veya örgütü temsil eden delegelerden oluşan gruba denir.

Çözüm Önerisi Protokolü Taslağı: Taslak, bir durumu çözmeye çalışan bir belgedir. Delegeler tarafından lobi aşamasında birlikte yazılır (taslağı hazırlanır) ve sonra da komitede tartışılır. Komiteden geçmesi halinde taslak, komite tarafından değiştirildiği ve onaylandığı şekliyle nihai çözüm önerisi protokolü halini alır.

Uzman Başkan: Belli bir konuda uzman olan başkan anlamına gelir. Komitelerde tartışma edilecek pek çok konu olduğundan her başkanın bir veya birkaç konuda ?uzman? olması beklenir.

Birinci Dereceden Değişiklik Önergesi: Birinci dereceden değişiklik, bir delegenin bir kararın daha iyi hale gelmesi ve üyelerce beğenilmesinin sağlanması için o karara bir maddenin eklenmesi, o karardan bir maddenin çıkarılması veya o karardaki bir maddenin düzeltilmesi için bir değişiklik sunması anlamındadır.

Söz: Delegelerin bir karar veya madde hakkında konuşabilmek için almaları gereken şeydir.

Resmi Tartışma: Resmi tartışma MBM konferanslarındaki tartışma şeklidir ve burada delegeler ?ben?, ?beni? demek yerine kendilerinden ve diğerlerinden üçüncü tekil şahısla bahsederler ?biz? ?ABD delegesi?.

Büyükelçi: Büyükelçi, belli bir delegasyondan sorumlu olan ve delegasyonun en deneyimli üyesidir. Delegasyonunun başı olduğu için konferanstan önce diğer delegelere yardım etmek ve konferans sırasında açılış konuşması yapmak gibi sorumlulukları vardır.

Üye Devlet: Birleşmiş Milletlerdeki Üye Devletler, Birleşmiş Milletlerin tanıdığı ülkelerdir. BM?nin bir parçasını oluştururlar ve kararları ve maddeleri oylama hakları vardır.

Talepler: Talep, bir delegenin oylama prosedürlerine geçilmesi veya tartışma süresinin uzatılması gibi isteklere denir. Farklı talep şekillerini öğrenmek için lütfen ilgili sayfaya bakınız.

Notlar ve Notlaşmak: Not, delegelerin komitedeki diğer delegelere ve başkanlara gönderebileceği resmi bir kağıttır. Delegeler arasında alınıp verilen bu notlar tartışmayla ilgilidir ve diğer delegelerin fikirlerini almak veya genel olarak delegelerle konuşmak için kullanılır. Bu nedenler dışında kullanılmaları yasaktır. Bununla beraber komitede kargaşa olması halinde başkanın not vermeyi durdurma hakkı vardır.

Delegasyon Levhaları: Delegelerin konuşmak veya bilgi talebinde bulunmak istediklerinde başkanın kendilerini fark etmesi için kaldırdıkları bir işaret kâğıdıdır. Her delegenin kendi kendi delegasyon levhası vardır ve üzerinde delegasyonun adı yazılıdır.

Soru: Soru, bir delegenin konuyla veya komiteyle ilgili sorduğu bir sorudur. Başkana veya o sırada söz almış delegelere sorulabilir. Farklı soru şekillerini öğrenmek için lütfen ilgili sayfaya bakınız.

Tavır: Tartışma sırasında delegelerin belli bir tavrı olur. Bir delegasyonun bir karar veya madde ile ilgili düşünceleri o delegasyonun tavrını oluşturur.

Nisap: Nisap, bir tartışmanin başlayabilmesi için gereken asgari delege sayısıdır. Güvenlik Konseyi gibi komitelerde nisap uygulanmaz ancak Genel Kurul ve komiteleri, Ekonomik ve Sosyal Konsey, ile Temasal Konsey?de geçerlidir ve bir tartışmanin başlayabilmesi için komitenin en az üçte birinin hazır bulunması gereklidir.

Çözüm Önerisi Protokolü: Çözüm önerisi protokolü, delegeler tarafından yazılan ve belli bir sorunu çözmeyi hedefleyen belgelerdir.

Cevap Hakkı: Cevap Hakkı, delegelerin bir konuşmacının yaptığı yoruma cevap verebilmesidir. Bir delege hakarete uğradığında veya başka bir delegenin konuşmasında adı geçtiğinde ve kendisi hakkında söylenenlerle ilgili o delegeye cevap vermek istediğinde başkandan cevap hakkı talep edilir.

Yoklama: Yoklama günün başında ve aralardan sonra yapılır. Okullardaki yoklama gibidir. Ancak burada öğretmenler yerine başkanlar yoklama yapar ve tartışmanın başlayıp başlayamayacağını belirtirler.

Desteklemek: Başkan bir talep yapıldığında, destekleyenleri sorar. Talebi kabul eden delege ?Destekliyorum? der. Bir delege kabul etmiyorsa ?İtiraz ediyoruz!? der. Eğer destek varsa o talep kabul edilir.

İkinci Dereceden Değişiklik Önergesi: İkinci dereceden değişiklikler, birinci dereceden değişiklikleri değiştiren değişikliklerdir. Sadece birinci değişikliğe ?karşı çıkmak için verilen süre? içinde sunulabilirler.

İmza Sahipleri: İmza sahipleri bir çözüm önerisi protokolünü imzalamış delegelerdir. Protokolü imzalayarak o kararın tartışma edilmesini istemektedir (kararı desteklemiyor olabilir ancak tartışma edilmesini istiyor olması yetmektedir).

Söz bırakma: Bir delegenin sözü başka bir delegeye bırakması veya başkana geri vermesidir.